شاخصها محاسباتی هستند كه براساس قیمت و حجم معامله یك سهام انجام می شوند و فاكتورهایی مانند گردش پولی ، روندها، میزان بی ثباتی و مقدار نیروی حركتی را اندازه گیری می كنند. شاخصها به عنوان یك مقیاس ثانویه برای حركت و تغییرات قیمت واقعی به كار می روند و اطلاعات اضافی در مورد تحلیل اوراق بهادار ارایه می كنند. شاخصها به دو روش اصلی به كار می روند: برای اثبات و تایید تغییر قیمت و كیفیت الگوی نموداری و برای تشكیل دادن سیگنالهای خرید و فروش.
دو نوع اصلی شاخص وجود دارد كه عبارتند از: تعجیلی و تاخیری. یك شاخص تعجیلی بر حركت قیمت تقدم دارد و به آن یك خصوصیت پیشگویانه می دهد. در حالیكه یك شاخص تاخیری، یك ابزار تثبیت و یا تایید است چون پس از تغییر قیمت شکل می گیرد. به نظر می رسد كه یك شاخص تعجیلی در طول دوره هایی با روند افقی و یا بدون روند، قوی تر عمل می كند در حالیكه شاخصهای تاخیری ، در طول دوره های دارای روند نیز مفید هستند.
همچنین دو نوع ساختار برای شاخص ها وجود دارد: دسته ای كه دارای بازه و محدوه هستند و دسته ای كه بدون محدوده هستند. دسته ای كه در یك بازه محدود هستند ، نوسانگر نامیده می شوند – اینها رایجترین نوع شاخصها هستند. شاخصهای نوسانگر دارای محدوده هستند مثلا بین 0 و 100 بوده و سیگنال های خرید بیش از حد (نزدیك 100) و یا فروش بیش از حد (نزدیك صفر) را نشان می دهند. شاخصهای نامحدود نیز به همراه نمایش قدرت ویا ضعف روند، سیگنالهای خرید و یا فروش را تشكیل می دهند که فقط درروش انجام این كار با هم تفاوت دارند.
دو روش عمده برای استفاده از شاخصها در تحلیل تكنیكال برای تشكیل سیگنالهای خرید و فروش ، از طریق تقاطع ها و واگرایی می باشند. تقاطع ها رایجتر هستند و زمانی بازتاب می یابند كه قیمت از میانگین متحرك عبور كند و یا دو میانگین متحرك همدیگر را قطع نمایند. روش دیگر استفاده از شاخصها ، استفاده از واگرایی است و زمانی اتفاق می افتد كه جهت روند قیمت و جهت روند شاخص در خلاف همدیگر باشند. این حالت به كاربر شاخصها نشان می دهد كه جهت روند قیمت در حال تضعیف است.
شاخصهایی كه در تحلیل تكنیكال مورد استفاده قرار می گیرند، منبعی از اطلاعات بیشتر و مهم را فراهم می كند. این شاخصها به شناسایی روندها ، نیروی حركتی، میزان بی ثباتی و دیگر جنبه های مختلف در یك سهام كمك می كنند تا بهتر بتوان روند ها را تحلیل نمود. این نكته قابل ذكر است كه در حالیكه برخی از تجاراز یك شاخص منحصر بفرد برای سیگنالهای خرید و فروش استفاده می كنند ، بهترین استفاده از شاخصها زمانی خواهد بود كه به همراه روند قیمت، الگوهای نموداری و دیگر شاخص ها، مورد استفاده قرار گیرد.
شاخص میانگین هدایتی
شاخص میانگین هدایتی (ADX - Average Directional Index) یك شاخص روند است كه برای اندازه گیری قدرت یك روند جاری به كار می رود. این شاخص به ندرت برای شناسایی جهت روند به كار می رود ، اما می تواند نیروی حرکتی روند ها را مشخص نماید.
ADX تركیبی از دو مقیاس اندازه گیری تغییر قیمت است: شاخص هدایتی مثبت (+DI) و شاخص هدایتی منفی (-DI). ADX قدرت یك روند را اندازه گیری می كند ولی جهت آن را نمی تواند تعیین نمیاد. +DI نیروی روند رو به بالا را اندازه گیری می كند در حالیكه –DI قدرت روند رو به پایین را اندازه گیری می كند. این دو مقیاس نیز به همراه خط ADX رسم می شوند. با اندازه گیری هر یك از این شاخص ها در یك مقیاس بین 0 و100، اگر مقدار آنها كوچكتر از 20 باشد نشان دهنده یك روند ضعیف است در حالیكه مقادیر بزرگتر از 40 یك روند قوی را نشان می دهند.
میانگین متحرك همگرا
میانگین متحرك همگرا / واگرا (MACD – Moving Average Convergence / Divergence) یكی از مشهمورترین شاخص های بكار رفته در تحلیل تكنیكال است. این شاخص از دو میانگین متحرك نمایی تشكیل شده است، كه به اندازه گیری قدرت حركت سهام كمك می كنند. MACD اختلاف بین این دو میانگین متحرك است كه نسبت به یك خط مركزی رسم می شوند. خط مركزی محلی است كه این دو میانگین متحرك با هم مساوی هستند. به همراه MACD و خط مركزی ، یك میانگین متحرك نمایی از خود MACD نیز روی نمودار رسم می شود. ایده پشت این شاخص ، اندازه گیری نیروی حركتی كوتاه مدت در مقایسه با نیروی حركتی دراز مدت برای كمك به مشخص كردن جهت فعلی حركت است.
شاخص نیروی نسبی
مشاخص نیروی نسبی (RSI - Relative Strength Index) یكی دیگر از پر كاربردترین و مشهورترین شاخصهای اندازه نیروی حركت در تحلیل تكنیكال است. RSI به مشخص كردن شرایط فروش بیش از حد و یا خرید بیش از حد در یك سهام كمك می كند. این شاخص بین 0 و 100 رسم می شود. مقادیر بزرگتر از 70 نشان دهنده شرایط خرید بیش از حد یك سهام است در حالیكه مقادیر كوچكتر از 30 فروش بیش از حد یك سهام را پیشنهاد می كنند. این شاخص به تجار در مشخص كردن این مسئله كمك می كند كه آیا قیمت یك سهام بصورت غیر منطقی به سطح فعلی رسیده و اینكه آیا یك واژگونی روند در راه خواهد بود.
نوسانگر تصادفی
نوسانگر تصادفی (Stochastic Oscillator) نیزیكی ازمشهورترین شاخصهای نیروی حركت در تحلیل تكنیكال است. ایده پشت این شاخص این است كه در یك روند رو به بالا، آخرین قیمت باید به قیمت های بالای بازه خرید و فروش نزدیك شود ، كه این مطلب نشان دهنده نیروی حركتی رو به بالا در اوراق بهادار است. در روند رو به پایین ، قیمت باید در نزدیکی های قیمت های پایین بازه خرید و فروش بسته شود، كه این مطلب نشان دهنده نیروی حركتی روبه پایین است.
نوسانگر تصادفی بین 0 و 100 رسم می شود و در مقادیر بالای 80 شرایط خرید بیش از حد و در مقادیر زیر 20 ، شرایط فروش بیش از حد را نشان می دهد. نوسانگر تصادفی شامل دو خط است. خط اول %K است كه اساسا مقیاسی برای فرمولبندی اندازه نیروی حركتی در نوسانگر است. خط دوم %D است كه میانگین متحرك %K است. به نظر می رسد كه خط %D مهمتراست چون سیگنالهای بهتری را تولید می كند. نوسانگر تصادفی بطور كلی از 14 دوره تجاری گذشته در محاسبات خود استفاده می كند ولی می توان آنرا متناسب با نیازهای كاربر تعدیل و تنظیم نمود.
